Sự xuất hiện của thị trường chứng khoán ở Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều nhà đầu tư ít vốn với mong muốn đầu tư sinh lãi có cơ hội được tham gia đầu tư, thường những chủ thể khi đầu tư vào thị trường này họ rất ít khi quan tâm đến các cuộc họp Đại hội cổ đông ở công ty mà họ mua cổ phần, họ thường chỉ quan tâm đến giá cổ phiếu của công ty đó như thế nào trên thị trường chứng khoán và giá cổ phiếu có khả năng tăng hoặc giảm hay không để đưa ra quyết định mua hay bán cổ phiếu đó.

Vậy, những nhà đầu tư này có được xem là cổ đông của công ty hay không? và họ có quyền gì đối với công ty mà họ mua cổ phần, đặc biệt là quyền dự họp Đại hội cổ đông?

Theo quy định tại khoản 3, Điều 4 Luật doanh nghiệp năm 2020 quy định: “Cổ đông là cá nhân, tổ chức sở hữu ít nhất một cổ phần của công ty cổ phần”

Căn cứ theo khoản 2, Điều 4, Luật chứng khoán năm 2019 quy định: Cổ phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn cổ phần của tổ chức phát hành.

Như vậy, theo quy định pháp luật thì những người chơi chứng khoán được xem là cổ đông của Công ty cổ phần phát hành chứng khoán.

Vậy, những người chơi chứng khoán này họ có quyền gì đối với Công ty cổ phần mà họ mua?

Căn cứ theo Điều 115 Luật doanh nghiệp 2020 thì quyền của cổ đông phổ thông cũng tương đối nhiều, cụ thể là:

– Quyền tham dự, phát biểu trong cuộc họp Đại hội đồng cổ đông, thực hiện quyền biểu quyết;

– Nhận cổ tức theo quy định;

– Ưu tiên mua cổ phần mới tương đương với tỷ lệ sở hữu;

– Tự do chuyển nhượng cổ phần của mình;

– Được nhận lại một phần tài sản tương ứng với tỷ lệ sở hữu khi công ty phá sản;

– Yêu cầu trích lục Điều lệ, Biên bản họp và nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông;

Trường họp cổ đông hoặc nhóm cổ đông nắm giữ tỷ lệ 05% cổ phần của công ty hoặc một tỷ lệ khác nhỏ hơn theo Điều lệ của công ty quy định thì còn có các quyền sau:

– Yêu cầu triệu tập Đại hội đồng cổ đông khi phát hiện Hội đồng quản trị vi phạm nghiêm trọng quyền của cổ đông, nghĩa vụ của người quản lý hoặc ra quyết định vượt quá thẩm quyền được giao;

– Xem xét, tra cứu các Biên bản cuộc họp, Nghị quyết, quyết định của Hội đồng quản trị, báo cáo tài chính giữa năm và hằng năm, Báo cáo của Ban kiểm soát, Hợp đồng, giao dịch phải thông qua Hội đồng quản trị và tài liệu khác trừ tài liệu liên quan đến bí mật thương mại, bí mật kinh doanh của công ty;

– Yêu cầu ban kiểm soát tra từng vấn đề cụ thể liên quan đến quản lý, điều hành hoạt động của công ty khi xét thấy cần thiết.

Trường hợp cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu 10% tổng số cổ phần phổ thông trở lên hoặc một tỷ lệ khác nhỏ hơn theo quy định tại Điều lệ công ty thì còn có quyền cử người vào Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát.

Các cổ đông này họ có quyền tham dự cuộc họp Đại hội đồng cổ đông và tham gia biểu quyết hay không?

Căn cứ vào khoản 3, Điều 117, Luật doanh nghiệp năm 2020 thì cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi cổ tức thì không có quyền biểu quyết, dự họp Đại hội đồng cổ đông, đề cử người vào Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát, trừ trường hợp quy định tại khoản 6 Điều 148 của Luật này.

Căn cứ vào quy định nêu trên, cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi cổ tức thì sẽ được quyền ưu đãi cổ tức và bị hạn chế các quyền khác so với cổ đông phổ thông như nêu trên.

Căn cứ vào khoản 3, Điều 118, Luật doanh nghiệp năm 2020 thì Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi hoàn lại không có quyền biểu quyết, dự họp Đại hội đồng cổ đông, đề cử người vào Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát, trừ trường hợp quy định tại khoản 5 Điều 114 và khoản 6, Điều 148 của Luật này.

Như vậy, Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi hoàn lại và cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi cổ tức thì sẽ không được quyền tham dự cuộc họp đại hội đồng cổ đông và tham gia biểu quyết tại cuộc họp. Ngoại trừ nội dung cuộc họp này làm thay đổi quyền và lợi ích của họ thì cần phải có tối thiểu 75% tổng số cổ phần ưu đãi của từng loại cổ phần đó tham gia dự họp và biểu quyết. (Khoản 6, Điều 148 Luật doanh nghiệp năm 2020).

So với Luật doanh nghiệp 2005 thì Luật doanh nghiệp 2020 đã quy định khá chi tiết để bảo vệ quyền và lợi ích của cổ đông nhỏ (Sở hữu dưới 5% cổ phần). Trường hợp cổ đông sở hữu cổ phần phổ thông và cổ phần ưu đãi biểu quyết thì dù có đang nắm giữ 01 cổ phần đi chăng nữa thì vẫn có quyền tham gia dự họp và biểu quyết trong cuộc họp Đại hội đồng cổ đông để có thể bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng cho mình.

Trên đây là quan điểm của Công ty Luật TNHH Pháp lý Bình Dương liên quan đến quyền của Cổ đông theo quy định của pháp luật. Rất mong nhận được góp ý, bổ sung sự trao đổi từ bạn đọc. Hi vọng bài viết này giúp cho nhiều cổ đông có thể hiểu được quyền của mình khi tham gia đầu tư vào Công ty cổ phần.

===================================================

Công ty Luật TNHH Pháp lý AV Bình Dương chuyên tư vấn pháp luật thường xuyên cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.