NGHỊ QUYẾT LÀ GÌ? THẨM QUYỀN BAN HÀNH VÀ NỘI DUNG MỚI NHẤT

Nghị quyết là gì? Nghị quyết là một trong những công cụ quan trọng của quy trình quyết định trong các tổ chức, đặc biệt là trong hệ thống chính trị và pháp luật của Việt Nam. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra các quyết định, giải quyết các vấn đề và định hình chính sách. Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về nghị quyết, chúng ta cần tìm hiểu về thẩm quyền ban hành và những nội dung mới nhất liên quan đến nó.

1. Nghị quyết là gì?

Quy định pháp luật không quy định khái niệm Nghị quyết là gì, tuy nhiên dựa trên các văn bản pháp luật liên quan có thể hiểu như sau:

Nghị quyết là hình thức văn bản quyết định về những vấn đề cơ bản sau khi đã được hội nghị bàn bạc, thông qua bằng biểu quyết, biểu thị ý kiến hay ý định của một cơ quan, tổ chức về một vấn đề nhất định.

2. Nguyên tắc xây dựng, ban hành Nghị quyết

Căn cứ Điều 5 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 nguyên tắc xây dựng, ban hành Nghị quyết được thực hiện như sau:

• Bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam.
• Bảo đảm tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của văn bản quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật và không trái với điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; tuân thủ đúng thẩm quyền, nội dung, hình thức và trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
• Bảo đảm chủ quyền quốc gia, quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, dân tộc; kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; phòng, chống lợi ích nhóm, cục bộ.
• Tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân, bình đẳng giới; bảo đảm dân chủ, công bằng, nhân đạo, công khai, minh bạch, khoa học, kịp thời, ổn định, khả thi, hiệu quả.
• Bảo đảm việc thực hiện chủ trương phân quyền, phân cấp; giải quyết vấn đề bất cập, phát sinh từ thực tiễn; vấn đề mới, xu hướng mới; yêu cầu quản lý nhà nước và khuyến khích sáng tạo, khơi thông mọi nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
• Văn bản quy phạm pháp luật quy định thực hiện thí điểm phải xác định thời gian thực hiện thí điểm và phải được sơ kết, tổng kết để xem xét, quyết định việc tiếp tục áp dụng hoặc ban hành văn bản quy phạm pháp luật để áp dụng chính thức.
• Bảo đảm thực hiện quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước đối với nội dung văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi bí mật nhà nước.

3. Cơ quan có thẩm quyền ban hành Nghị quyết

Căn cứ Điều 4 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 thì cơ quan có thẩm quyền ban hành Nghị quyết bao gồm:

• Quốc hội;
• Ủy ban thường vụ Quốc hội;
• Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao;
• Hội đồng nhân dân các cấp.

Ngoài ra, còn có Nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban thường vụ Quốc hội với Đoàn Chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Đoàn Chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

4. Nội dung được quy định trong Nghị quyết

4.1 Nghị quyết của Quốc hội

Căn cứ khoản 2, Điều 10 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 Quốc hội ban hành nghị quyết để quy định:

• Thực hiện thí điểm một số chính sách mới thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội khác với quy định của luật hiện hành;
• Tạm ngưng, điều chỉnh hiệu lực hoặc kéo dài thời hạn áp dụng toàn bộ hoặc một phần luật, nghị quyết của Quốc hội đáp ứng yêu cầu cấp bách về phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quyền con người, quyền công dân;
• Vấn đề khác thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Xem thêm: Hải quan là gì? Hệ thống tổ chức cơ quan hải quan Việt Nam 2024

Xem thêm: Thủ tục cấp đổi sổ đỏ bị rách

Xem thêm: Đăng ký tạm trú cần giấy tờ gì? Hồ sơ, thủ tục chi tiết nhất

Xem thêm: Dịch vụ tư vấn pháp luật doanh nghiệp

4.2 Nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội

Căn cứ khoản 2, Điều 11 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết để quy định:

• Giải thích Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội và pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội;
• Tạm ngưng, điều chỉnh hiệu lực hoặc kéo dài thời hạn áp dụng toàn bộ hoặc một phần pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đáp ứng yêu cầu cấp bách về phát triển kinh tế – xã hội;
• Tổng động viên hoặc động viên cục bộ; ban bố, bãi bỏ tình trạng khẩn cấp trong cả nước hoặc ở từng địa phương;
• Hướng dẫn hoạt động của Hội đồng nhân dân;
• Nội dung được luật, nghị quyết của Quốc hội giao, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này;
• Vấn đề khác thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

4.3 Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao

Căn cứ Điều 16 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành nghị quyết để hướng dẫn việc áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử thông qua tổng kết việc áp dụng pháp luật, giám đốc việc xét xử.

4.4 Nghị quyết của Hội đồng nhân dân các cấp

4.4.1 Nội dung Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh như sau (Điều 21 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025)

• Chi tiết điều, khoản, điểm và các nội dung khác được giao trong văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên;
• Chính sách, biện pháp nhằm bảo đảm thi hành Hiến pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên;
• Chính sách, biện pháp nhằm phát triển kinh tế – xã hội, ngân sách, quốc phòng, an ninh ở địa phương; biện pháp khác có tính chất đặc thù phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội của địa phương; phân cấp và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp;
• Thực hiện thí điểm các chính sách theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

4.4.2 Nội dung Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp huyện (khoản 2, Điều 22 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025)

Hội đồng nhân dân cấp huyện ban hành nghị quyết để quy định những vấn đề được luật, nghị quyết của Quốc hội giao; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp.

4.5 Nghị quyết liên tịch giữa các cơ quan

Căn cứ Điều 13 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025, Nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban thường vụ Quốc hội, Đoàn Chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chính phủ quy định một trong hai nội dung:

• Chi tiết những vấn đề được Luật giao;
• Hướng dẫn những vấn đề cần thiết trong công tác bầu cử đại biểu Quốc hội, bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân.

Trên đây là toàn bộ nội dung về chủ đề “NGHỊ QUYẾT LÀ GÌ? THẨM QUYỀN BAN HÀNH VÀ NỘI DUNG MỚI NHẤT” mà Luật sư VCT muốn gửi đến quý khách hàng. Còn bất cứ vướng mắc nào về doanh nhân là gì thì quý khách có thể liên hệ qua hotline: 0971.17.40.40 hoặc email: Info@luatsuvct.com để được hỗ trợ. Chúng tôi rất hân hạnh được hợp tác với quý khách.