HƯỚNG DẪN 7 BƯỚC LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH NHANH CHÓNG, DỄ LÀM

Lập báo cáo tài chính một cách nhanh chóng và chính xác là vô cùng quan trọng. Lập báo cáo tài chính không chỉ giúp doanh nghiệp nắm bắt được tình hình tài chính hiện tại mà còn cung cấp cơ sở để đưa ra các quyết định chiến lược, lập kế hoạch tương lai, và đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật. Hãy cùng Luật sư VCT tham khảo bài viết dưới đây nhé!

1. Lập báo cáo tài chính là gì?

Căn cứ khoản 1, Điều 3 Luật Kế toán 2015 được sửa đổi 2024 thì báo cáo tài chính là hệ thống thông tin kinh tế, tài chính của đơn vị kế toán được lập và trình bày theo đúng quy định của chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán.

Báo cáo tài chính đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với doanh nghiệp, tổ chức, được ví như “tấm gương” phản ánh toàn diện tình hình tài chính, hoạt động kinh doanh trong một khoảng thời gian nhất định. Hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp bao gồm các thành phần chính sau:

• Bảng cân đối kế toán:

Cung cấp bức tranh tổng thể về tình hình tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm cụ thể (thường là cuối kỳ kế toán).

Phản ánh mối quan hệ giữa tài sản, nguồn vốn và nợ của doanh nghiệp thông qua công thức: Tài sản = Vốn + Nợ.

Các hạng mục chính trong bảng cân đối kế toán bao gồm:

Tài sản: Tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, các khoản phải thu, hàng tồn kho, tài sản cố định, tài sản vô hình,…

Vốn: Vốn chủ sở hữu, vốn góp của các thành viên,…

Nợ: Nợ phải trả ngắn hạn, nợ phải trả dài hạn,…

• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh:

Thể hiện kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán (thường là tháng, quý hoặc năm).

Được lập dựa trên thông tin từ bảng cân đối kế toán và các tài khoản kế toán khác.

Các chỉ số quan trọng trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh bao gồm:

Doanh thu: Tổng số tiền thu được từ việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trong kỳ.

Chi phí: Các khoản chi phí phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Lợi nhuận: Khoản chênh lệch giữa doanh thu và chi phí.

• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ:

Phản ánh dòng chảy tiền tệ của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán.

Chia thành 3 phần chính:

Hoạt động kinh doanh: Thể hiện dòng tiền thu nhập từ hoạt động kinh doanh chính của doanh nghiệp.

Hoạt động đầu tư: Thể hiện dòng tiền thu nhập từ hoạt động đầu tư của doanh nghiệp.

Hoạt động tài chính: Thể hiện dòng tiền thu nhập từ hoạt động tài chính của doanh nghiệp.

• Bản thuyết minh báo cáo tài chính:

– Cung cấp thông tin chi tiết giải thích các nội dung trong bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ.

– Giúp người đọc hiểu rõ hơn về tình hình tài chính, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

– Vai trò của báo cáo tài chính đối với doanh nghiệp:

– Giúp theo dõi, đánh giá tình hình tài chính, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

– Làm cơ sở cho việc lập kế hoạch, dự toán cho tương lai.

– Cung cấp thông tin cho các nhà đầu tư, chủ nợ, cơ quan quản lý nhà nước,…

2. Phân loại báo cáo tài chính

2.1. Báo cáo tài chính hợp nhất và báo cáo tài chính riêng lẻ

Đối với một công ty không sở hữu bất kỳ công ty con nào, chỉ có duy nhất 1 loại báo cáo tài chính riêng lẻ (Separate Financial Statements). Thông tin tài chính từ báo cáo này giúp các bên liên quan đánh giá khả năng thanh toán, hiệu suất tài chính và giá trị của doanh nghiệp.

Còn đối với các tập đoàn và doanh nghiệp mẹ có ít nhất 1 công ty con, bên cạnh báo cáo tài chính riêng lẻ, cần làm thêm báo cáo tài chính hợp nhất (Consolidated Financial Statements). Báo cáo này sẽ bao gồm thông tin tài chính của cả tập đoàn, kết hợp các dữ liệu từ doanh nghiệp mẹ và các công ty con thành một thể thống nhất. Mục đích chính là để giúp nhà đầu tư và các bên liên quan đánh giá tình hình tài chính của tập đoàn, thay vì chỉ tập trung vào một công ty con cụ thể, từ đó giúp họ hiểu rõ rủi ro và cơ hội từ toàn bộ cấu trúc tổ chức.

2.2. Báo cáo tài chính năm, báo cáo tài chính giữa niên độ và theo kỳ lập khác

báo cáo tài chính năm được lập mỗi năm một lần, thường vào cuối năm tài chính* của doanh nghiệp; nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về hiệu suất tài chính và tình hình tài chính của doanh nghiệp trong khoảng thời gian đó, giúp nhà đầu tư và các bên liên quan đánh giá kết quả kinh doanh và đưa ra quyết định chiến lược.

Năm tài chính có độ dài bằng với một năm dương lịch là 12 tháng, được doanh nghiệp lựa chọn để tính toán và thống kê công tác tài chính, tiền tệ của tổ chức, quốc gia. Thời điểm bắt đầu và kết thúc của năm tài chính không nhất thiết phải trùng khớp với năm dương lịch thông thường.

Báo cáo tài chính giữa niên độ thì được lập theo tháng, quý hoặc bán niên, nhằm cập nhật kịp thời và đáng tin cậy diễn biến tài chính của doanh nghiệp trong kỳ kế toán giữa niên độ, cho phép các nhà đầu tư, các chủ nợ và những người sử dụng khác hiểu rõ hơn về khả năng tạo ra các nguồn thu, các luồng tiền, về tình hình tài chính và khả năng thanh toán của doanh nghiệp.

Ngoài ra, doanh nghiệp có thể lập báo cáo tài chính theo kỳ kế toán khác (như tuần, tháng, 6 tháng, 9 tháng…) theo yêu cầu của pháp luật, của công ty mẹ hoặc của chủ sở hữu; hoặc vào thời điểm đơn vị kế toán bị chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi hình thức sở hữu, giải thể, chấm dứt hoạt động, phá sản,…

3. Hướng dẫn cách lập báo cáo tài chính năm

Bước 1: Sắp xếp những chứng từ kế toán

Sắp xếp chứng từ kế toán là một bước quan trọng trong quy trình lập báo cáo tài chính. Việc sắp xếp khoa học và hợp lý sẽ giúp kế toán viên dễ dàng kiểm tra, tra cứu và tổng hợp thông tin, từ đó tiết kiệm thời gian và công sức trong quá trình lập báo cáo.

Bước 2: Hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh

Sau khi đã sắp xếp chứng từ kế toán một cách khoa học và hợp lý, kế toán viên cần thực hiện bước tiếp theo là hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Hạch toán là việc ghi chép các nghiệp vụ kinh tế vào sổ sách kế toán theo một hệ thống nhất định.

Bước 3: Phân bổ, khấu hao và chi phí trả trước

Phương pháp khấu hao theo số lượng sản phẩm. Đối với phần hành tài sản cố định và chi phí trả trước, doanh nghiệp cần hạch toán rõ ràng đồng thời phân bổ thời gian và chi phí phát sinh hàng tháng hợp lý, đúng theo quy định.

Để lập báo cáo tài chính, kế toán viên cần phân loại các nghiệp vụ phát sinh theo từng tháng, từng quý. Điều này giúp doanh nghiệp có thể kê khai báo cáo tài chính một cách chuẩn xác. Ngoài ra, bạn cũng cần phân loại rõ ràng các chi phí trả trước, khấu hao tài sản cố định và các khoản ước tính khác.

Bước 4: Hạch toán các khoản ước tính, điều chỉnh

Vào cuối kỳ kế toán, nhà quản trị cần kiểm tra và điều chỉnh các khoản ước tính trên chứng từ kế toán. Điều này nhằm đảm bảo các con số trong báo cáo tài chính phản ánh đúng thực tế của doanh nghiệp và tuân thủ các quy định kế toán hiện hành. Một số nội dung cần hạch toán như:

• Bút toán đánh giá chênh lệch tỷ giá cuối kỳ
• Các khoản dự phòng phải thu khó đòi, dự phòng giảm giá hàng tồn kho, dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh….
• Các khoản chi phí của năm cần trích trước, bao gồm lương tháng 13, thưởng tết âm lịch, chi phí kiểm toán, các chi phí mang tính chất thường xuyên,…
• Các bút toán phân loại lại khoản đầu tư, tiền gửi thấu chi, phân loại lại công nợ ngắn hạn dài hạn, các khoản vay ngắn hạn dài hạn, …
• Các bút toán điều chỉnh sai sót (nếu có).

Bước 5: Kiểm tra đối chiếu số liệu sổ sách

Đây là một khâu vô cùng quan trọng trong quá trình các bước lập báo cáo tài chính, kế toán viên cần tiến hành kiểm tra đối chiếu và rà soát lại các số liệu trong sổ sách. Bởi nếu số liệu hạch toán sai, lên BCTC không chính xác sẽ làm mất thời gian và công sức rà soát, điều chỉnh và làm lại báo cáo tài chính.

• Kiểm tra việc chuyển số dư cuối kỳ trước sang đầu kỳ này của tất cả các tài khoản có số dư.
• Kiểm tra lại số dư của từng nhóm khách hàng, đối tác, nhà cung cấp,…
• Kiểm tra số lượng và giá trị từng loại hàng hóa.
• Kiểm tra đối chiếu giữa sổ chi tiết với sổ cái.

Bước 6: Thực hiện các bút toán kết chuyển

Sau khi đã hoàn tất việc kiểm tra và rà soát các số liệu, kế toán viên cần thực hiện các bút toán kết chuyển lãi/lỗ trong năm. Quá trình này bao gồm hạch toán các khoản doanh thu, chi phí, lỗ, lãi và đảm bảo các tài khoản từ đầu 5 đến đầu 9 không còn số dư cuối kỳ.

Đối với những doanh nghiệp phát sinh thuế thu nhập, nhà quản trị cần kết chuyển lần thứ nhất để xác định lãi và tính ra số thuế cần phải nộp. Tiếp đó là hạch toán bổ sung bút toán ghi nhận thuế và chi phí thuế phát sinh rồi mới tiến hành thực hiện kết chuyển lại để ra con số lợi nhuận cuối cùng.

Bước 7: Lập báo cáo tài chính trên phần mềm HTKK

Đăng nhập vào phần mềm HTKK: mở phần mềm HTKK đã được cài đặt trên máy tính, sau đó đăng nhập bằng tài khoản của doanh nghiệp.

Chọn tính năng “báo cáo tài chính”: tại giao diện chính của HTKK, chọn chức năng “Báo cáo tài chính”, sau đó, lựa chọn bộ báo cáo tài chính phù hợp để tiến hành kê khai dựa vào chế độ kế toán doanh nghiệp đang áp dụng.

Chọn tính năng “niên độ tài chính”: tiếp theo đó, màn hình sẽ hiển thị giao diện “Niên độ tài chính”. Tại đây, cần hoàn tất việc nhập đầy đủ các thông tin được yêu cầu rồi nhấn “Đồng ý” để giao diện “Nhập tờ khai” hiển thị.

Nhập tờ khai: tại giao diện này, điền đầy đủ các thông tin được yêu cầu tại 03 biểu: Cân đối kế toán, Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, Lưu chuyển tiền tệ gián tiếp. Sau khi đã hoàn tất, nhấn vào ô “Ghi” và đợi màn hình hiển thị thông báo “Đã ghi dữ liệu thành công!” là xong.

Cuối cùng, tiến hành “Kết xuất XML” và lưu file đã kết xuất vào máy tính để làm dữ liệu nộp lên cơ quan thuế. Đến đây là đã hoàn tất các bước lập báo cáo tài chính năm.

4. Dịch vụ tư vấn pháp luật về lập báo cáo tài chính

Luật Sư VCT là một Công ty Luật chuyên cung cấp dịch vụ pháp lý liên quan đến lĩnh vực tư vấn pháp luật về lập báo cáo tài chính. Quý đối tác, Quý khách hàng có thể liên hệ với Luật sư VCT để sử dụng dịch vụ tư vấn liên quan đến lập báo cáo tài chính và các dịch vụ tư vấn khác.

Thứ nhất, tư vấn trực tuyến qua số điện thoại: Khách hàng có nhu cầu sẽ kết nối đến tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến miễn phí qua hotline: 0971.17.40.40 nếu khách hàng có nhu cầu tư vấn chi tiết hoặc tham khảo giá trước khi thực hiện dịch vụ.

Thứ hai, tư vấn qua email: Nếu quý khách không thể đến trực tiếp mà mà vẫn muốn nhận được ý kiến tư vấn của luật sư/chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực tư vấn đầu tư của Luật sư VCT thì có thể gửi câu hỏi trong lĩnh vực qua email: Info@luatsuvct.com. Chúng tôi sẽ chủ động liên hệ lại dựa trên thông tin pháp lý mà khách hàng cung cấp để báo giá dịch vụ hoặc tư vấn miễn phí nếu đó là vấn đề pháp lý phổ thông trong lĩnh vực tư vấn pháp luật.

Thứ ba, tư vấn trực tiếp tại văn phòng: Đối với những vấn đề pháp lý phức tạp, Quý khách hàng có thể chủ động đặt lịch tư vấn trực tiếp tại trụ sở Luật sư VCT tại địa chỉ: Đường số 7B, khu phố Hòa Phú 3, phường Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh (trước sáp nhập là Đường số 7B, khu phố 3, phường Hòa Phú, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương). Đội ngũ luật sư/Chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực Tư vấn đầu tư sẽ nghiên cứu hồ sơ, yêu cầu và tư vấn, giải đáp trực tiếp những vướng mắc mà khách hàng gặp phải.

Xem thêm: Tư vấn Luật Doanh nghiệp

Xem thêm: Kỳ phiếu là gì? Các đặc điểm, nguyên tắc chi tiết nhất 2025

Xem thêm: Lấn chiếm đất nông nghiệp sẽ bị xử lý như thế nào 2025

Trên đây là toàn bộ nội dung về chủ đề “HƯỚNG DẪN 7 BƯỚC LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH NHANH CHÓNG, DỄ LÀM” mà Luật sư VCT muốn gửi đến quý khách hàng. Còn bất cứ vướng mắc nào, quý khách vui lòng liên hệ qua hotline: 0971.17.40.40 hoặc email: Info@luatsuvct.com để được hỗ trợ. Chúng tôi rất hân hạnh được hợp tác với quý khách.