Hòa giải thành có phải đóng án phí dân sự không?

Đương sự trong vụ án dân sự có trách nhiệm chịu án phí theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự. Tuy nhiên, nếu trong quá trình giải quyết, các đương sự Hòa giải thành có phải đóng án phí dân sự không? Trong bài viết hôm nay, Luatsuvct sẽ phân tích quy định liên quan để giải đáp câu hỏi trên. Cùng theo dõi để tham khảo nhé!

1. Các khái niệm liên quan

1.1. Án phí dân sự là gì?

Án phí là số tiền mà đương sự phải nộp khi tòa án đã giải quyết vụ án bằng bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật.

Án phí được chia thành các loại bao gồm:

• Án phí hình sự;
• Án phí dân sự gồm có các loại án phí giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động;
• Án phí hành chính.

Trong đó, đối với án phí dân sự thì được chia thành án phí trong vụ án có giá ngạch và không có giá ngạch. Cụ thể:

• Vụ án dân sự không có giá ngạch là vụ án mà trong đó yêu cầu của đương sự không phải là một số tiền hoặc không thể xác định được giá trị bằng một số tiền cụ thể.
• Vụ án dân sự có giá ngạch là vụ án mà trong đó yêu cầu của đương sự là một số tiền hoặc là tài sản có thể xác định được bằng một số tiền cụ thể.

1.2. Hòa giải thành là gì?

Căn cứ theo quy định tại khoản 4 Điều 2 Luật hòa giải đối thoại tại Tòa án 2020:

“Hòa giải thành là thông qua hòa giải, các bên tham gia hòa giải tự nguyện thỏa thuận về việc giải quyết toàn bộ hoặc một phần vụ việc dân sự mà phần này không liên quan đến những phần khác của vụ việc dân sự đó”.

Như vậy, khi xảy ra mâu thuẫn dẫn đến một bên khởi kiện bên còn lại một hoặc nhiều vấn đề, thì khi các bên thống nhất về việc giải quyết toàn bộ vấn đề đó sẽ được xem là hòa giải thành. 

Khi hòa giải thành, Hòa giải viên hoặc Thẩm phán sẽ tiến hành lập Biên bản hòa giải thành, sau đó sẽ tiến hành ra Quyết định công nhận sự thỏa thuận giữa các đương sự. Quyết định này có hiệu lực tương đương Bản án và không bị kháng cáo, kháng nghị.

2. Ai là người phải chịu án phí dân sự?

Căn cứ theo Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14: 

• Bị đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm trong trường hợp toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận.
• Nguyên đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm trong trường hợp toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn không được Tòa án chấp nhận.
• Nguyên đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với phần yêu cầu không được Tòa án chấp nhận. Bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với phần yêu cầu của nguyên đơn đối với bị đơn được Tòa án chấp nhận.
• Bị đơn có yêu cầu phản tố phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với phần yêu cầu phản tố không được Tòa án chấp nhận. Nguyên đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo phần yêu cầu phản tố của bị đơn được Tòa án chấp nhận.
• Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo phần yêu cầu độc lập không được Tòa án chấp nhận. Người có nghĩa vụ đối với yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo phần yêu cầu độc lập được Tòa án chấp nhận.

Xem thêm:

• KHI THÀNH LẬP CÔNG TY CÓ CẦN CHỨNG MINH VỐN HAY KHÔNG?
• PHẦN VỐN GÓP TRONG VỐN ĐIỀU LỆ CỦA CÔNG TY TNHH CÓ THỂ ĐƯỢC RÚT DƯỚI HÌNH THỨC NÀO?
• THỦ TỤC KHI LY HÔN THUẬN TÌNH VỚI NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

3. Hòa giải thành có phải đóng án phí dân sự không?

Căn cứ theo Bộ luật tố tụng dân sự và Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án hiện hành, trình tự tố tụng sẽ tuân theo các bước như sau:

• Bước 1: Nộp đơn khởi kiện
• Bước 2: Hòa giải tại Trung tâm hòa giải, đối thoại tại Tòa án. Nếu hòa giải thành sẽ ra Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự. Nếu hòa giải không thành sẽ chuyển qua Tòa án theo bước 3.
• Bước 3: Ra Thông báo tạm ứng án phí (Trừ trường hợp được miễn tạm ứng án phí). Đương sự nộp tạm ứng và nhận Thông báo thụ lý từ Tòa. 
• Bước 4: Các thủ tục tố tụng tiếp theo, trong đó có hòa giải tại Tòa.

Trong đó, hòa giải thành có phải đóng án phí hay không sẽ phụ thuộc vào giai đoạn hòa giải là hòa giải đối thoại tại Trung tâm hòa giải đối thoại của Tòa án hay Hòa giải tại Tòa án.

3.1. Hòa giải đối thoại thành tại Trung tâm hòa giải đối thoại của Tòa án

Căn cứ theo quy định của Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án hiện hành thì việc hòa giải, đối thoại tại Trung tâm hòa giải đối thoại của Tòa án sẽ được tiến hành trước khi đơn khởi kiện được chuyển qua Tòa án. 

Như vậy, hòa giải tại Trung tâm hòa giải là thủ tục có trước thủ tục đóng tạm ứng án phí. 

Trong trường hợp hòa giải thành tại Trung tâm hòa giải đối thoại thì biên bản hòa giải thành sẽ được chuyển qua Tòa để Tòa án ra Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự. Các đương sự không phải đóng tạm ứng án phí và án phí trong trường hợp hòa giải thành tại Trung tâm hòa giải, đối thoại của Tòa án.

3.2. Hòa giải thành tại Tòa án trước khi mở phiên tòa

Căn cứ theo khoản 7 Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14: 

“Các bên đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án trong trường hợp Tòa án tiến hành hòa giải trước khi mở phiên tòa thì phải chịu 50% mức án phí, kể cả đối với các vụ án không có giá ngạch”.

Như vậy, nếu hòa giải thành sau thời điểm có thông báo thụ lý từ tòa án đến trước thời điểm mở phiên tòa thì các bên vẫn phải chịu án phí nhưng chỉ phải chịu 50% mức án phí (tương ứng với mức tạm ứng án phí, trừ trường hợp vụ án không có giá ngạch).

3.3. Hòa giải thành tại phiên tòa xét xử

Căn cứ theo khoản 8 Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14: 

“Trường hợp các bên đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án tại phiên tòa sơ thẩm thì các đương sự vẫn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm như trường hợp xét xử vụ án đó. Trường hợp các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án tại phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn quy định tại khoản 3 Điều 320 của Bộ luật tố tụng dân sự thì các đương sự phải chịu 50% án phí giải quyết vụ án theo thủ tục rút gọn”.

Như vậy, nếu các bên hòa giải thành tại phiên tòa xét xử thì vẫn phải chịu án phí. Tuy nhiên, mức án phí sẽ căn cứ theo hai trường hợp sau đây:

• Vụ án được xét xử theo thủ tục thông thường: Đương sự vẫn phải chịu 100% án phí dân sự. 
• Vụ án được xét xử theo thủ tục rút gọn: Đương sự phải chịu 50% án phí dân sự.

Trên đây, Luatsuvct vừa phân tích các quy định liên quan để trả lời cho câu hỏi Hòa giải thành có phải đóng án phí dân sự không? Nếu có bất kỳ thắc mắc gì, hãy liên hệ ngay với Luatsuvct để được tư vấn nhanh chóng nhất nhé!