HẢI QUAN LÀ GÌ? HỆ THỐNG TỔ CHỨC CƠ QUAN HẢI QUAN VIỆT NAM 2024

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, khái niệm Hải quan là gì? được mọi người quan tâm. Hệ thống tổ chức cơ quan hải quan Việt Nam 2024 đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững của đất nước. Điều này không chỉ liên quan đến việc quản lý lưu thông hàng hóa mà còn liên quan đến việc thúc đẩy năng lực quản lý, nâng cao chất lượng dịch vụ, và tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại.

1. Hải quan là gì?

Hải quan trong tiếng Anh là Customs. Thuật ngữ “Hải quan” được dùng theo nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào cách tiếp cận.

• Nếu tiếp cận Hải quan với tư cách là cơ quan nhà nước thì Hải quan là cơ quan do Nhà nước thiết lập để thực hiện chức năng quản lí Nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh.

Theo Công ước Kyoto: “Hải quan là cơ quan của Chính phủ chịu trách nhiệm thi hành Luật hải quan và thu thuế hải quan và thuế khác. Đồng thời cũng chịu trách nhiệm thi hành các luật lệ khác có liên quan đến việc nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển hay lưu kho hàng hóa”.

• Nếu tiếp cận Hải quan dưới góc độ nghiệp vụ thì Hải quan được xem xét ở các nghiệp vụ cơ bản sau:
  • Kiểm tra hải quan
  • Giám sát hải quan
  • Kiểm soát hải quan
• Nếu tiếp cận Hải quan ở góc độ kĩ thuật nghiệp vụ thì Hải quan được xem xét ở các kĩ thuật nghiệp vụ chủ yếu sau:
  • Phân loại, áp mã hàng hóa
  • Xác định xuất xứ hàng hóa
  • Xác định trị giá hải quan
  • Thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới
  • …

2. Hệ thống tổ chức cơ quan hải quan Việt Nam

2.1 Nhiệm vụ của Hải quan Việt Nam

Để thực hiện tốt chức năng của mình Hải quan Việt Nam có nhiệm vụ như sau:

• Thực hiện kiểm tra, giám sát hàng hóa, phương tiện vận tải; phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới;
• Tổ chức thực hiện pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;
• Thống kê hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan;
• Kiến nghị chủ trương, biện pháp quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

2.2 Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Hải quan

• Hải quan Việt Nam được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung, thống nhất.
• Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan thống nhất quản lý, điều hành hoạt động của Hải quan các cấp; Hải quan cấp dưới chịu sự quản lý, chỉ đạo của Hải quan cấp trên.

2.3 Hệ thống tổ chức hải quan

Hệ thống tổ chức của Hải quan Việt Nam gồm có:

• Tổng cục Hải quan;
• Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
• Chi cục Hải quan, Đội Kiểm soát Hải quan và đơn vị tương đương.

Chính phủ căn cứ vào khối lượng công việc, quy mô, tính chất hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, đặc thù, điều kiện kinh tế – xã hội của từng địa bàn để quy định tiêu chí thành lập Cục Hải quan; quy định cụ thể tổ chức, nhiệm vụ, hoạt động của Hải quan các cấp.

Xem thêm: Đăng ký tạm trú cần giấy tờ gì? Hồ sơ, thủ tục chi tiết nhất

Xem thêm: Dịch vụ tư vấn pháp luật doanh nghiệp

Xem thêm: Quy định về thời hạn sử dụng nhà chung cư

3. Địa bàn hoạt động của hải quan

Địa bàn hoạt động hải quan bao gồm:

• Khu vực cửa khẩu đường bộ, ga đường sắt liên vận quốc tế, cảng hàng không dân dụng quốc tế;
• Cảng biển, cảng thủy nội địa có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; khu vực đang lưu giữ hàng hóa chịu sự giám sát hải quan, khu chế xuất, khu vực ưu đãi hải quan;
• Các địa điểm làm thủ tục hải quan, kho ngoại quan, kho bảo thuế, bưu điện quốc tế, trụ sở người khai hải quan khi kiểm tra sau thông quan; các địa điểm kiểm tra hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong lãnh thổ hải quan;
• Khu vực, địa điểm khác đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, được phép xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Trong địa bàn hoạt động hải quan, cơ quan hải quan chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát, kiểm soát đối với hàng hóa, phương tiện vận tải và xử lý vi phạm pháp luật về hải quan phù hợp với pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Chính phủ quy định chi tiết phạm vi địa bàn hoạt động hải quan.

4. Quy trình làm thủ tục hải quan hàng nhập khẩu

4.1 Thủ tục hải quan là gì?

Căn cứ khoản 23, Điều 4 Luật Hải quan 2014 thì: Thủ tục hải quan là các công việc mà người khai hải quan và công chức hải quan phải thực hiện theo quy định của Luật này đối với hàng hóa, phương tiện vận tải.

Có thể hiểu tóm gọn thủ tục hải quản là một thủ tục cần thiết để đảm bảo hàng hóa, phương tiện có thể xuất hay nhập khẩu hợp pháp.

4.2 Quy trình làm thủ tục hải quan hàng nhập khẩu

Tuỳ vào từng loại hàng hoá nhập khẩu, doanh nghiệp sẽ cần làm các thủ tục hải quan khác nhau. Tuy nhiên, một quy trình làm thủ tục hải quan hàng nhập khẩu cơ bản bao gồm các bước sau:

Bước 1: Xác định loại hàng nhập khẩu

Cần xác định loại hàng nhập khẩu thuộc diện nào để xác định được việc cần làm. Chẳng hạn nếu là hàng thông thường thì không cần lưu ý gì đặc biệt nhưng nếu là hàng hóa phải công bố hợp chuẩn hợp quy, doanh nghiệp phải làm thủ tục công bố hợp quy trước khi hàng được đưa về cảng,…

Bước 2: Kiểm tra bộ chứng từ hàng hoá

Trong quá trình làm thủ tục hải quan, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ chứng từ, cơ bản gồm các giấy tờ sau:

• Hợp đồng thương mại (Sale Contract).
• Vận đơn lô hàng (Bill of Landing).
• Phiếu đóng gói hàng hoá (Packing List).
• Giấy chứng nhận xuất xứ lô hàng (C/O).
• Hoá đơn thương mại (Commercial Invoice).

Bước 3: Khai và truyền tờ khai hải quan

Sau khi hãng vận chuyển gửi giấy báo hàng đến, doanh nghiệp cần tiến hành lên tờ khai hải quan và điền đầy đủ thông tin trên tờ khai. Khi tờ khai hoàn tất và được truyền đi, hệ thống sẽ tự động cấp số nếu như thông tin chính xác và đầy đủ.

Bước 4: Lấy lệnh giao hàng

Doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ hồ sơ sau và mang đến hãng vận chuyển để lấy lệnh giao hàng:

• Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân bản sao.
• Vận đơn bản sao.
• Vận đơn bản gốc có dấu.

Bước 5: Chuẩn bị bộ hồ sơ hải quan

Sau khi tờ khai được truyền đi, hệ thống sẽ phân luồng hàng hoá thành luồng xanh, luồng vàng hoặc luồng đỏ.

• Luồng xanh: Doanh nghiệp in tờ khai và đóng thuế.
• Luồng vàng: Đơn vị Hải quan kiểm tra hồ sơ giấy của lô hàng.
• Luồng đỏ: Hàng bị kiểm hoá.

Bước 6: Nộp thuế và hoàn tất thủ tục hải quan

Sau khi tờ khai đã được truyền và thông qua, doanh nghiệp cần tiến hành nộp 2 loại thuế chính, đó là:

• Thuế nhập khẩu.
• VAT.

Ngoài ra, tuỳ vào một số loại hàng, có thể phải nộp thuế môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt.

Bước 7: Chuyển hàng hoá về kho bảo quản

Trên đây là toàn bộ nội dung về chủ đề “HẢI QUAN LÀ GÌ? HỆ THỐNG TỔ CHỨC CƠ QUAN HẢI QUAN VIỆT NAM 2024” mà Luật sư VCT muốn gửi đến quý khách hàng. Còn bất cứ vướng mắc nào về doanh nhân là gì thì quý khách có thể liên hệ qua hotline: 0971.17.40.40 hoặc email: Info@luatsuvct.com để được hỗ trợ. Chúng tôi rất hân hạnh được hợp tác với quý khách.