HÓA ĐƠN NHẬP KHẨU TRỄ HẠN, CÓ PHẢI ĐĂNG KÝ?

Hiện nay, do một số nguyên nhân khách quan và chủ quan, một số hóa đơn nhập khẩu chưa được doanh nghiệp thanh toán cho nhà cung cấp nước ngoài đúng hạn. Điều này dẫn đến khả năng những khoản thanh toán này sẽ được phân loại thành nợ trung – dài hạn. Với bối cảnh đó, một câu hỏi được nhiều doanh nghiệp quan tâm là: liệu khoản vay liên quan đến các nghĩa vụ thanh toán nước ngoài này có cần đăng ký với Ngân hàng Nhà nước hay không? Bài viết sau đây của VCT sẽ phân tích và làm rõ quy định pháp lý liên quan đến đăng ký khoản vay nước ngoài, nghĩa vụ báo cáo và các lưu ý quản lý rủi ro cho doanh nghiệp.

Khoản vay nước ngoài là cụm từ dùng chung để chỉ:

• Khoản vay nước ngoài không được Chính phủ bảo lãnh (gọi tắt là khoản vay tự vay, tự trả);
• Khoản vay nước ngoài được Chính phủ bảo lãnh dưới mọi hình thức, bao gồm: vay nước ngoài thông qua hợp đồng vay, hợp đồng nhập khẩu hàng hóa trả chậm, hợp đồng ủy thác cho vay, hợp đồng cho thuê tài chính hoặc phát hành công cụ nợ trên thị trường quốc tế của bên đi vay.

1. Đối tượng áp dụng đối với việc vay, trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp

Căn cứ Điều 2 Thông tư số 12/2022/TT-NHNN ngày 30/9/2022 hướng dẫn về  quản lý ngoại hối đối với việc vay, trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp (“Thông tư số 12/2022”), các đối tượng áp dụng được quy định như sau:

• Bên đi vay nước ngoài, gồm: 

Người cư trú là doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập, hoạt động kinh doanh tại Việt Nam

• Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung ứng dịch vụ:
  • Cung ứng dịch vụ tài khoản vay, trả nợ nước ngoài cho bên đi vay;
  • Cung ứng dịch vụ chuyển tiền liên quan đến hoạt động vay, trả nợ nước ngoài không được Chính phủ bảo lãnh
• Bên bảo lãnh, bên bảo đảm:

Các tổ chức, cá nhân là bên bảo lãnh hoặc bên bảo đảm tài sản cho khoản vay nước ngoài của bên đi vay.

• Bên nhận ủy thác cho vay:

Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài nhận ủy thác cho vay từ bên ủy thác cho vay là người không cư trú.

• Các tổ chức, cá nhân khác liên quan:
  

Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động vay nước ngoài của bên đi vay.

• Cơ quan quản lý:

Các cá nhân, đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm quản lý và khai thác thông tin trên Trang điện tử.

2. Nguyên tắc lựa chọn hình thức khai báo thông tin đăng ký, đăng ký thay đổi khoản vay và báo cáo tình hình thực hiện khoản vay tự vay tự trả

Trong quá trình quản lý các khoản vay nước ngoài tự vay, tự trả, một vấn đề mà nhiều doanh nghiệp quan tâm là làm thế nào để khai báo thông tin đăng ký, đăng ký thay đổi và báo cáo tình hình thực hiện khoản vay một cách nhanh chóng, thuận tiện.

Theo quy định tại Điều 5 Thông tư số 12/2022/TT-NHNN, Doanh nghiệp có thể sử dụng Trang điện tử của Ngân hàng Nhà nước để khai báo các thông tin liên quan đến khoản vay cần đăng ký hoặc đăng ký thay đổi. Việc khai báo trực tuyến giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính so với việc nộp hồ sơ giấy truyền thống.

Trước khi gửi hồ sơ chính thức, doanh nghiệp còn có thể khai báo trước các nội dung cần xác nhận đăng ký thay đổi, để quá trình phê duyệt diễn ra nhanh chóng hơn.
Không những vậy, Doanh nghiệp cũng bắt buộc sử dụng Trang điện tử để thực hiện chế độ báo cáo trực tuyến về tình hình thực hiện khoản vay. Việc báo cáo trực tuyến giúp cơ quan quản lý cập nhật thông tin kịp thời, đồng thời giúp doanh nghiệp chủ động theo dõi và quản lý các nghĩa vụ vay nợ.
Lưu ý: việc sử dụng Trang điện tử không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là cách để doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, hạn chế rủi ro sai sót giấy tờ và đảm bảo tuân thủ đúng quy định về quản lý ngoại hối.

Ngân hàng Nhà nước thực hiện quản lý dữ liệu về hoạt động vay, trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp không được Chính phủ bảo lãnh thông qua Trang điện tử, có thể truy cập tại: www.sbv.gov.vn hoặc www.qlnh-sbv.cic.org.vn

3. Khoản vay phải thực hiện đăng ký

Khi doanh nghiệp thực hiện vay nước ngoài, không phải tất cả khoản vay đều phải đăng ký với Ngân hàng Nhà nước. Theo Điều 11 Thông tư số 12/2022/TT-NHNN, các khoản vay bắt buộc phải đăng ký gồm:

• Khoản vay trung, dài hạn nước ngoài
  Trừ các khoản vay phát sinh từ nghiệp vụ phát hành thư tín dụng của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài

• Khoản vay ngắn hạn được gia hạn thành trung, dài hạn
  Trường hợp khoản vay ngắn hạn được gia hạn thời gian trả nợ gốc, mà tổng thời hạn vay vượt quá 01 năm, thì phải thực hiện đăng ký.
• Khoản vay ngắn hạn chưa gia hạn nhưng còn dư nợ quá 01 năm
  Nếu khoản vay ngắn hạn không có thỏa thuận gia hạn nhưng còn dư nợ gốc (bao gồm cả nợ lãi nhập gốc) tại thời điểm tròn 01 năm kể từ ngày rút vốn đầu tiên, doanh nghiệp cũng phải đăng ký.
• Ngoại lệ: Nếu doanh nghiệp thanh toán hết dư nợ gốc này trong vòng 30 ngày làm việc kể từ ngày tròn 01 năm, thì không phải đăng ký.

Vấn đề ở đây là, đối với các hóa đơn nhập khẩu chưa được doanh nghiệp thanh toán cho nhà cung cấp nước ngoài đúng hạn và biến thành nợ trung – dài hạn. Khoản vay này cần đăng ký với Ngân hàng Nhà nước hay không?

Theo quy định tại thông tư số 08/2023/TT-NHNN, Khoản vay trung, dài hạn nước ngoài tự vay, tự trả (sau đây gọi là khoản vay trung, dài hạn nước ngoài) là khoản vay nước ngoài không được Chính phủ bảo lãnh có thời hạn vay trên 01 năm.

Theo Điều 18 Thông tư số 08/2023/TT-NHNN quy định điều kiện vay nước ngoài không được Chính phủ bảo lãnh, giới hạn vay vốn của dự án đầu tư là phần chênh lệch giữa tổng vốn đầu tư và vốn góp của nhà đầu tư ghi nhận tại Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Đối với doanh nghiệp đã góp đủ vốn, bằng với tổng vốn đầu tư ghi nhận tại Giấy chứng nhận đầu tư. Vậy, khoản nợ dưới hình thức nhập khẩu hàng hóa trả chậm nói trên có bị giới hạn hoặc chịu ảnh hưởng bởi quy định tại Điều 18 này không?

Căn cứ Chương III Thông tư số 12/2022/TT-NHNN ngày 30/9/2022 hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với việc vay, trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp, các khoản vay tự vay, tự trả dưới hình thức nhập khẩu hàng hóa trả chậm không thuộc đối tượng phải đăng ký hoặc đăng ký thay đổi (Điều 4). Bên cạnh đó, theo khoản 1 Điều 5 Thông tư 08/2023/TT-NHNN, bên đi vay nước ngoài theo hình thức nhập khẩu hàng hóa trả chậm cũng không phải tuân thủ các điều kiện vay nước ngoài quy định tại Thông tư này.

Như vậy, khoản vay nước ngoài phát sinh từ việc nhập khẩu hàng hóa trả chậm của doanh nghiệp không phải thực hiện đăng ký, đăng ký thay đổi với Ngân hàng Nhà nước. Đồng thời, khoản vay này không phải tuân thủ các quy định về điều kiện vay nước ngoài (bao gồm cả giới hạn vay vốn). Tuy nhiên, khi thực hiện khoản vay này, doanh nghiệp vẫn có trách nhiệm chấp hành các quy định về quản lý vay, trả nợ nước ngoài, bao gồm thực hiện báo cáo trên Trang điện tử theo quy định hiện hành, tuân thủ các quy định về quản lý ngoại hối và pháp luật liên quan. Trường hợp vi phạm các quy định này, tùy mức độ, doanh nghiệp sẽ bị xử lý theo các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng.

Văn phòng Luật sư VCT chuyên cung cấp dịch vụ pháp lý liên quan đến lĩnh vực tư vấn pháp luật thường xuyên cho doanh nghiệp, dịch vụ tư vấn thành lập doanh nghiệp, dịch vụ tư vấn đầu tư. 

Quý đối tác, Quý khách hàng có thể liên hệ với Luật sư VCT để sử dụng dịch vụ tư vấn liên quan đến doanh nghiệp và các dịch vụ tư vấn khác.

Thứ nhất, tư vấn trực tuyến qua số điện thoại: Khách hàng có nhu cầu sẽ kết nối đến tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến miễn phí qua hotline: 0971.17.40.40 nếu khách hàng có nhu cầu tư vấn chi tiết hoặc tham khảo giá trước khi thực hiện dịch vụ.

Thứ hai, tư vấn qua email: Nếu quý khách không thể đến trực tiếp mà mà vẫn muốn nhận được ý kiến tư vấn của luật sư/chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực tư vấn đầu tư của Luật sư VCT thì có thể gửi câu hỏi trong lĩnh vực qua email: Info@luatsuvct.com. Chúng tôi sẽ chủ động liên hệ lại dựa trên thông tin pháp lý mà khách hàng cung cấp để báo giá dịch vụ hoặc tư vấn miễn phí nếu đó là vấn đề pháp lý phổ thông trong lĩnh vực tư vấn pháp luật.

Thứ ba, tư vấn trực tiếp tại văn phòng: Đối với những vấn đề pháp lý phức tạp, Quý khách hàng có thể chủ động đặt lịch tư vấn trực tiếp tại trụ sở văn phòng Luật sư VCT tại địa chỉ: 530 Nguyễn Văn Trỗi, phường Phú Lợi, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương. Đội ngũ luật sư/Chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực Tư vấn đầu tư sẽ nghiên cứu hồ sơ, yêu cầu và tư vấn, giải đáp trực tiếp những vướng mắc mà khách hàng gặp phải.

Trên đây là toàn bộ nội dung về chủ đề “DỊCH VỤ ĐĂNG KÝ DOANH NGHIỆP VÀ THAY ĐỔI LOẠI HÌNH ĐĂNG KÝ DOANH NGHIỆP”mà Luật sư VCT muốn gửi đến quý khách hàng. Còn bất cứ vướng mắc nào, quý khách vui lòng liên hệ qua hotline: 0971.17.40.40  hoặc email: Info@luatsuvct.com để được hỗ trợ. Chúng tôi rất hân hạnh được hợp tác với quý khách.

Trân trọng