TƯ CÁCH PHÁP NHÂN LÀ GÌ? ẢNH HƯỞNG GÌ ĐẾN THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP

Cụm từ “tư cách pháp nhân” được đề cập rất nhiều trong các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Vậy tư cách pháp nhân là gì? Và có phải mọi công ty đều là pháp nhân hay không? Việc có là pháp nhân hay không có ý nghĩa như thế nào đến quá trình hoạt động của công ty? Trong bài viết hôm nay, Luatsuvct sẽ phân tích các quy định pháp luật liên quan đến tư cách pháp nhân để giải đáp cho câu hỏi này.

1. Tư cách pháp nhân là gì?

Tư cách pháp nhân là tư cách pháp lý được Nhà nước công nhận cho một tổ chức (nhóm người) có khả năng tồn tại, hoạt động độc lập và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Về bản chất, pháp nhân tương tự như con người trên phương diện pháp lý.

2. Điều kiện để một tổ chức được công nhận là pháp nhân là gì?

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 74 Bộ luật dân sự 2015, một tổ chức được xem là có tư cách pháp nhân khi đáp ứng đủ 04 điều kiện sau đây:

Thứ nhất, được thành lập hợp pháp. Tổ chức phải được thành lập theo đúng trình tự, thủ tục tương ứng do pháp luật quy định cho loại hình tổ chức đó. 

Thứ hai, có cơ cấu tổ chức theo quy định tại Điều 83 của Bộ luật này.

Theo quy định tại Điều 83 Bộ luật dân sự 2015: 

“1. Pháp nhân phải có cơ quan điều hành. Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành của pháp nhân được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp nhân.

2. Pháp nhân có cơ quan khác theo quyết định của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật”.

Cơ cấu tổ chức được quy định tại Luật doanh nghiệp và phụ thuộc vào từng loại hình doanh nghiệp mà cơ cấu của doanh nghiệp sẽ khác nhau.

Thứ ba, có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình.

Tài sản của tổ chức phải hoàn toàn tách biệt với tài sản riêng của thành viên hoặc tài sản của người sáng lập. Sự độc lập về tài sản của tổ chức thể hiện ở chế độ quản lý, kiểm soát và cơ chế thực hiện quyền làm chủ của tổ chức đối với tài sản của mình. Nói cách khác, nếu một tổ chức có tài sản độc lập thì sẽ có toàn quyền làm chủ đối với tài sản đó mà không bị hạn chế bởi cá nhân, pháp nhân nào khác và cũng không phải nhân danh cá nhân, pháp nhân nào khác để thực hiện quyền của mình.

Thứ tư, nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.

Trong mọi trường hợp, do có tư cách pháp nhân nên doanh nghiệp, tổ chức có thể nhân danh chính mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập mà không cần sử dụng tên chủ sở hữu. 

3. Phân loại pháp nhân và tư cách pháp nhân là gì?

3.1 Pháp nhân thương mại là gì?

Pháp nhân thương mại bao gồm doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác. Pháp nhân thương mại hoạt động bởi 2 mục tiêu chính:

Một là, tạo ra lợi nhuận;

Hai là, chia đều lợi nhuận cho các thành viên.

Ví dụ: Công ty cổ phần Vingroup là pháp nhân thương mại.

3.2 Pháp nhân phi thương mại là gì?

Pháp nhân phi thương mại là pháp nhân hoạt động với mục tiêu chính không phải là tìm kiếm lợi nhuận. Trường hợp, pháp nhân phi thương mại hoạt động có lợi nhuận thì lợi nhuận này cũng không được chia cho các thành viên.

Pháp nhân phi thương mại bao gồm:

Cơ quan nhà nước, lực lượng vũ trang nhân dân;

Tổ chức chính trị;

Tổ chức xã hội;

Ví dụ: Hội Chữ thập đỏ Việt Nam là pháp nhân phi thương mại. Vì mục tiêu chính của tổ chức không hướng tới lợi nhuận mà hướng tới các hoạt động nhân văn trong cộng đồng. (Tư cách pháp nhân là gì?)

4. Điều kiện để có tư cách pháp nhân là gì?

Theo điều 74 Bộ luật Dân sự 2015, một tổ chức được công nhận là có tư cách pháp nhân khi đủ 4 điều kiện sau:

Tổ chức phải được thành lập theo quy định của luật pháp Việt Nam

Theo như định nghĩa, ta thấy rõ ràng pháp nhân không phải là con người, một cá nhân mà là một tổ chức. Và tổ chức này được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập hoặc cho phép thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Doanh nghiệp được coi là có tư cách pháp nhân khi có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và được pháp luật công nhận. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có tư cách pháp nhân vì nó chưa hội tụ đủ các điều kiện theo quy định của luật Dân sự.

Theo luật, pháp nhân phải có tên gọi để phân biệt với các pháp nhân khác trong cùng một lĩnh vực. Và tên gọi của pháp nhân cần được pháp luật công nhận và bảo vệ. Vì vậy, pháp nhân phải sử dụng tên gọi đó trong các giao dịch nhân sự.

Xem thêm: TƯ CÁCH PHÁP NHÂN LÀ GÌ? CÓ PHẢI MỌI CÔNG TY ĐỀU CÓ TƯ CÁCH PHÁP NHÂN?

Xem thêm: CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT PHÂN LÔ, BÁN NỀN TRONG DỰ ÁN KINH DOANH NHÀ Ở

5. Ẩnh hưởng gì đến thành lập doanh nghiệp của tư cách pháp nhân là gì

Tư cách pháp nhân không chỉ là tư cách pháp lý của một tổ chức, doanh nghiệp mà nó còn ảnh hưởng đến việc bạn chọn loại hình doanh nghiệp nào để thành lập. Hay điều bạn cần quan tâm hơn chính là chế độ chịu trách nhiệm của doanh nghiệp có tư cách pháp nhân và doanh nghiệp không có tư cách pháp nhân.

Chọn loại hình: theo Luật Doanh nghiệp 2020, thì các doanh nghiệp có tư cách pháp nhân bao gồm:

– Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH);

– Công ty hợp danh (HD);

– Công ty cổ phần (CP).

Doanh nghiệp tư nhân là loại hình doanh nghiệp duy nhất không có tư cách pháp nhân.

Chế độ chịu trách nhiệm: Tư cách pháp nhân ảnh hưởng đến chế độ chịu trách nhiệm của các doanh nghiệp.

5.1 Doanh nghiệp có tư cách pháp nhân là gì?

Các thành viên chịu trách nhiệm hữu hạn. Trừ trường hợp thành viên hợp danh của công ty hợp danh, có thể phải liên đới chịu trách nhiệm thanh toán hết số nợ còn lại của công ty, nếu tài sản của công ty không đủ để trang trải nợ.

Khi các khoản nợ vượt quá tổng giá trị tài sản của công ty thì công ty chỉ phải thanh toán hết số tài sản của công ty cho chủ nợ mà thành viên trong công ty không cần phải bỏ ra tài sản cá nhân của mình để hoàn trả số nợ còn thiếu.

 5.2 Doanh nghiệp không có tư cách pháp nhân là gì?

Điển hình của loại doanh nghiệp không có tư cách pháp nhân là doanh nghiệp tư nhân. DNTN chịu trách nhiệm vô hạn bằng tài sản (bằng toàn bộ tài sản của chủ doanh nghiệp). Chính điều này làm nên sự đặc biệt của DNTN.

Khi thành lập doanh nghiệp tư nhân bạn có thể có mức rủi ro cao. Nhưng lại có được sự tin tưởng cao hơn từ phía khách hàng.

Cơ cấu tổ chức, bộ máy hoạt động của doanh nghiệp: Đối với các doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, cơ cấu tổ chức của họ phức tạp hơn và được luật quy định nhiều hơn.

Tư cách pháp nhân là gì? Là một khái niệm phổ biến và hơn hết là những ảnh hưởng của nó hiện nay  được nhiều người quan tâm. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ về các quy định cũng như khái niệm này. Hy vọng rằng, bài viết trên đây của Luật sư VCT đã phần nào giải trình được những thắc mắc của bạn.