CHẤM DỨT TƯ CÁCH THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ

CHẤM DỨT TƯ CÁCH THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ ĐƯỢC XÁC LẬP VÀO THỜI ĐIỂM NÀO?

Mô hình công ty cổ phần, pháp luật quy định phải có tối thiểu từ 3 cổ đông trở lên và không giới hạn tối đa cổ đông, bởi đặc tính có nhiều cổ đông vì vậy việc trực trị và điều hành doanh nghiệp sẽ rất nhiều khó khăn liên quan đến việc triệu tập để biểu quyết các vấn đề hàng ngày của Doanh nghiệp. Vì vậy, toàn bộ Cổ đông của Công ty họp lại với nhau thành Đại hội đồng cổ đông để bầu ra từ 3-11 thành viên Hội đồng quản trị, tạo thành Hội đồng quản trị (Cơ quan quản lý), thay mặt cổ đông điều hành, quyết định một số công việc trong phạm vi cụ thể. 

Hội đồng quản trị được cấu thành bởi Thành viên Hội đồng quản trị và vai trò của Thành viên hội đồng quản trị trong Công ty cổ phần là hết sức quan trọng. Bởi thế pháp luật quy định chỉ có Đại hội cổ đông mới có thẩm quyền “bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm thành viên Hội đồng quản trị” (Điểm c, khoản 2, Điều 138, Luật doanh nghiệp năm 2020).

Trong thời gian vừa qua, một số công ty cổ phần ở nước ta có nhiều lãnh đạo công ty là Chủ tịch công ty và một số thành viên hội đồng quản trị của công ty bị truy cứu trách nhiệm hình sự vì thực hiện những hành vi trái quy định pháp luật. Các thành viên Hội đồng quản trị còn lại của công ty vì sợ ảnh hưởng, liên luỵ hoặc vì một số lý do khác nên họ viết đơn xin từ nhiệm tư cách Hội đồng quản trị. Họ liên hệ đến Luật sư VCT để nhờ từ vấn về trường hợp “Họ có đơn xin từ nhiệm tư cách thành viên Hội đồng quản trị thì khi nào tư cách thành viên hội đồng quản trị của họ được chấm dứt? và khi họ viết đơn xin từ nhiệm rồi thì họ có trách nhiệm gì với doanh nghiệp sau khi viết đơn từ nhiệm không? 

Căn cứ theo điểm b, khoản 1, Điều 160, Luật doanh nghiệp năm 2020 quy định “1. Đại hội cổ đông miễn nhiệm thành viên Hội đồng quản trị trong trường hợp sau đây?”

“b. có đơn từ chức và được chấp thuận”

Như vậy, Luật doanh nghiệp năm 2020 quy định rõ, thành viên Hội đồng quản trị muốn từ nhiệm tư cách thành viên Hội đồng quản trị thì cần phải có đơn xin từ chức gửi cho Đại hội đồng cổ đông và được Đại hội đồng cổ đông chấp thuận cho từ chức. Đối chiếu theo quy định này có thể xác định thời điểm chấm dứt tư cách thành viên hội đồng quản trị trong trường hợp có đơn từ nhiệm đó là thời điểm được Đại hội đồng cổ đông biểu quyết thông qua, chấp thuận cho từ nhiệm.

Trả lời cho câu hỏi khi thành viên hội đồng quản trị đã có đơn từ nhiệm rồi nhưng chưa được Đại hội cổ đông chấp thuận thì họ có trách nhiệm gì với Doanh nghiệp sau khi viết đơn từ nhiệm hay không?

Căn cứ theo khoản 1, 2 Điều 165, Luật doanh nghiệp năm 2020 quy định về trách nhiệm của người quản lý công ty như sau: 

“1. Thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và người quản lý khác có trách nhiệm sau đây:

a) Thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao theo quy định của Luật này, quy định khác của pháp luật có liên quan, Điều lệ công ty, nghị quyết Đại hội đồng cổ đông;

b) Thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng, tốt nhất nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp tối đa của công ty;

c) Trung thành với lợi ích của công ty và cổ đông; không lạm dụng địa vị, chức vụ và sử dụng thông tin, bí quyết, cơ hội kinh doanh, tài sản khác của công ty để tư lợi hoặc phục vụ lợi ích của tổ chức, cá nhân khác;

d) Thông báo kịp thời, đầy đủ, chính xác cho công ty về nội dung quy định tại khoản 2 Điều 164 của Luật này;

đ) Trách nhiệm khác theo quy định của Luật này và Điều lệ công ty.

2. Thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và người quản lý khác vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này chịu trách nhiệm cá nhân hoặc liên đới đền bù lợi ích bị mất, trả lại lợi ích đã nhận và bồi thường toàn bộ thiệt hại cho công ty và bên thứ ba.”

Như phân tích trên, vai trò của Hội đồng quản trị trong công ty cổ phần là hết sức quan trọng, bởi Hội đồng quản trị, là cơ quan quản lý hoạt động doanh nghiệp trực tiếp và thường xuyên. Các thành viên hội đồng quản trị do Đại hội đồng cổ đông bầu ra để thay cổ đông thực hiện việc vận hành doanh nghiệp, họ được hưởng các chế độ, chính sách từ Doanh nghiệp khi được bầu chọn, vì vậy Luật quy định họ phải có nghĩa vụ trung thành với lợi ích của công ty và cổ đông, họ phải thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng, tốt nhất nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp tối đa cho công ty. Khi họ cảm thấy không còn phù hợp với doanh nghiệp thì họ có quyền làm đơn từ chức nhưng cần phải có sự đồng ý, chấp thuận của Đại hội đồng cổ đông.Trong thời gian chờ đợi triệu tập họp đại Hội đồng cổ đông để thông qua việc miễn nhiệm, họ vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ theo quy định pháp luật mà cổ đông đã tin tưởng bầu và giao phó cho họ. 

Trường hợp vì tư lợi cá nhân mà họ có những hành động hoặc không hành động gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công ty thì họ phải có trách nhiệm cá nhân liên đới bồi thường cho công ty. 

Có rất nhiều quan điểm liên quan đến việc xác định thời điểm chấm dứt tư cách thành viên Hội đồng quản trị và việc từ chức có bắt buộc phải có sự chấp thuận của Hội đồng quản trị và/hoặc Đại hội đồng cổ đông hay không? Và là khi nào?

Theo quan điểm của chúng tôi, việc xác định thời điểm chấm dứt tư cách thành viên Hội đồng quản trị là khi được sự chấp thuận của Đại hội đồng cổ đông là hoàn toàn hợp lý. Bởi, như trình bày trên, thành viên Hội đồng quản trị do Đại hội cổ đông (bao gồm tất cả cổ đông của Công ty) tin tưởng bầu lên để đại diện cho Cổ đông quản lý, vận hành doanh nghiệp. Họ được hưởng lương và đặc quyền với tư cách là thành viên Hội đồng quản trị, Vì vậy họ cũng phải có trách nhiệm hoàn thành công việc được giao cho đến khi bầu bổ sung Thành viên hội đồng quản trị mới.

Giả định, nếu trường hợp luật cho phép thời điểm chấm dứt tư cách thành viên hội đồng quản trị là khi có đơn từ chức, vậy trường hợp chủ tịch hội đồng quản trị bị bắt giam vì vi phạm pháp luật và tất cả các thành viên Hội đồng quản trị đều làm đơn từ chức vì sợ ảnh hưởng thì ai là người điều hành và quản lý doanh nghiệp cho đến khi Đại hội cổ đông bầu ra Thành viên hội đồng quản trị mới thay thế? Mặc khác, ai là người gửi danh sách để triệu tập họp đại hội đồng cổ đông? Trong khi thông tin dữ liệu về danh sách cổ đông đều do quản lý công ty nắm giữ? 

Bài viết dựa trên sự phân tích pháp lý của đội ngũ nhân viên tư vấn pháp luật thường xuyên Luật sư VCT. Do bị giới hạn bởi lượng kiến thức rộng lớn mà tầm hiểu biết còn nhiều hạn chế. Rất mong nhận được sự góp ý và trao đổi từ Quý anh chị để bản thân ngày càng hoàn thiện hơn. 

Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích cho nhiều doanh nghiệp cũng như nhiều cá nhân tham gia với tư cách Thành viên hội đồng quản trị trong doanh nghiệp. 

——————————————————————————-